Kościół Świętego Zbawiciela

Powstał na miejscu dawnego drewnianego zboru, który spłonął w pożarze miasta.
Nowa świątynia ewangelicka zbudowana została z cegły w latach 1847-1854.Jest to prostokątna bryła z przylegającą niszą ołtarzową w stylu neoromańskim. Smukła, ośmiokątna wieża dzwonnicza wolnostojąca przed frontem głównym, połączona jest z nawą otwartym przedsionkiem.

Kościół w roku 1946 przemianowany na Świętego Krzyża, został przystosowany do potrzeb religijnych żołnierzy miejscowego garnizonu wojskowego. Po zniesieniu parafii wojskowej w 1958 r, ponownie występuje pod wezwaniem ŚwiętegoZbawiciela i zostaje ustanowiony placówką pomocniczą parafii św. Mikołaja. W latach 1952 i 1966 przeprowadzono w nim prace remontowe. W roku 1982 umieszczono obraz Matki Boskiej Częstochowskiej pędzla Ludwika Konarzewskiego z Istebnej.

Kościół Świętego Mikołaja

Kościół, który liczy sobie siedem wieków usytuowany jest w centrum Starego Miasta.
Po raz pierwszy wzmiankowany w dokumentach w 1226 r.( z tego okresu pochodzą mury z prezbiterium). Początkowo była to budowla drewniana. Pod koniec XV wieku wzniesiono nową , zbudowaną z cegły świątynię, która w obrysach murów obwodowych przetrwała do dziś. Od 1507 roku kościołowi patronuje św. Mikołaj Biskup.

W 1540 roku starosta międzyrzecki, Stanisław Myszkowski przekazał świątynię protestantom, która pozostawała w ich rękach do 1605 r. Dopiero w tym roku, na prośbę biskupa poznańskiego, Wawrzyńca Goślickiego, ówczesny starosta międzyrzecki, Jan Zamojski, oddał kościół parafii katolickiej i w jej władaniu pozostaje do dziś.

Kilkakrotnie kościół ulegał spaleniu i tyleż razy był restaurowany.

W latach 1861-1863 został gruntownie przebudowany, zyskał wygląd trójnawowego kościoła halowego. Niezmieniona została jedynie fasada zachodnia. Konsekracji nowej budowli dokonał sufragan poznański, biskup Franciszek Stefanowicz 17.05.1863 r.

Obecny kościół to budowla murowana w stylu późno- gotyckim, zamknięta od wschodu trójbocznie. Posiada cztery przęsła wzdłuż nawy głównej.
Wyposażenie kościoła pochodzi niemal w całości z XIX wieku. Najstarszym jednak zabytkiem świątyni jest monumentalny krucyfiks z XVIII wieku, zawieszony w kruchcie podwieżowej.Pozostałe elementy wyposażenia ufundowane zostały po 1864 roku, a są to m.in. ołtarz główny- neogotycki, dwa ołtarze boczne, ambona rzeźbiona w drewnie- neogotycka z ok. 1864 r., monstrancje z XVIII i XIX wieku, lichtarze mosiężne, kropielnice kamienne przyścienne, neogotyckie. Dzwon na wieży kościelnej pochodzi z 1926 r.

Najcenniejszym jednak darem i zabytkiem jest pochodzący z XVII w. łaskami słynący obraz Matki Boskiej Klewańskiej zwany też obrazem Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych, który umieszczono w ołtarzu głównym w 1968 roku.

Także w bliskim otoczeniu kościoła znajdują się dwie rzeźby pochodzące z XIX wieku. Jedna- to rzeźba św. Mikołaja na wysokim cokole, a druga- to rzeźba anioła z nagrobka.
Po 1945 r. pierwszym polskim proboszczem parafii został o. Felicjan Gomółczak z zakonu OO. Bernardynów, ale już w listopadzie tego roku parafię przejęli duchowni ze Zgromadzenia Księży Misjonarzy, którzy administrują świątynią do dziś.

Obraz z Klewania

Niecodzienna jest historia przybycia tego cudownego obrazu do Skwierzyny.

Obraz Najświętszej Marii Panny w Klewaniu (Wołyń) już w XVII w zasłynął z doznawanych przed nim cudów, a potwierdził to protokolarnie notariusz apostolski Baptista de Rubeis.
Przez trzy stulecia mieszkańcy Klewania uciekali się pod opiekę cudownego obrazu, wypraszali łaski i odzyskiwali wiarę. Szczególnej mocy obrazu doświadczyli podczas II wojny światowej. Mieszkańcy, bojąc się nocnych wywózek i prześladowań, na noc zamykali się w kościele, modlili się przed cudownym obrazem, a w dzień powracali do swoich domów.

Kiedy w maju 1945r. wiadomo było, że część klewańczyków będzie musiała opuścić miasto, jeden z mieszkańców, Henryk Wielogórski, zaproponował sąsiadce Stanisła,wie Basaj, wywiezienie obrazu. Sam nie mógł tego uczynić, gdyż w jego domu kwaterował żołnierz Armii Czerwonej.

800 osobowy transport wyruszył z Klewania 17 maja 1945, by 6 czerwca przybyć do Skwierzyny.
Stanisławie Basaj, mimo licznych kontroli, udało się wywieźć obraz.

Do 1950r ukrywano go na plebani kościoła św. Mikołaja, a rok później, kiedy w kościele pod chórem urządzono kaplicę, umieszczono go incognito w prowizorycznym ołtarzu.
Dopiero w roku 1968 umieszczono obraz w głównym ołtarzu, a 23.05.1992r dokonano jego intronizacji.

Obraz patrona kościoła, św. Mikołaja, umieszczono w prezbiterium.

Klewańczycy, wyruszając na tułaczkę, jakby przeczuwając, że już nigdy nie uda im się powrócić do rodzinnego miasta, zabrali ze sobą inne cenne kościelne przedmioty, m.in. chorągwie kościelne czarne z obrazami, sztandary zielone, feretron Matki Bożej Lourdańskiej, stare ornaty oraz ręcznej roboty srebrną trumienkę, pochodzącą z XVII w, zawierającą relikwie św. Bonifacego Męczennika. Jednak z polecenia kurii biskupiej trumienka została przewieziona do Gorzowa.

Ratusz

Obecny ratusz jest budowlą stosunkowo młodą, bo pochodzącą z początków XIX w. Poprzedni obiekt, zbudowany w XVI w., spłonął w wielkim pożarze, który, według zachowanych kronik, wybuchł w dniu św. Mateusza i objął swym zasięgiem centrum miasta. Ówczesne władze odbudowały ratusz, ale większe prace remontowe wykonano dopiero 80 lat później. Ratusz odmalowano, pokryto nowym dachem, odnowiono wieżę ratuszową i w takim stanie przetrwał 72 lata. W roku 1840 rozebrano stary ratusz, a na jego miejscu postawiono nowy, który uroczyście poświęcono i oddano do użytku 15 października 1841r.

Ratusz zbudowano z inicjatywy ówczesnego burmistrza miasta, Brase, pełniącego tę funkcję w latach 1835-1844. Projektantem budowli, według przypuszczeń naukowców mógł być jeden z największych architektów berlińskich Fryderyk August Stuler, który zbudował ratusz w stylu neorenesansowym.

W ratuszu obok władz miejskich, od 1888 r. urzędowały władze powiatowe.Tutaj mieścił się też urząd stanu cywilnego, sąd okręgowy, komisarz policji, urząd celny i siedziba nadleśnictwa królewskiego.

II wojna światowa oszczędziła budynek ratusza i dzięki temu już latem 1945 r. podjęły w nim pracę władze miejskie i inne instytucje. Urzędy powiatowe przeniesione zostały do Międzyrzecza.

W 1975 r., po utworzeniu gminy Skwierzyna, ratusz przeznaczony został na siedzibę władz Miasta i Gminy.

W 1990 r. po reformie administracyjnej kraju przywrócono funkcję burmistrza, którą dziś sprawuje Arkadiusz Piotrowski.

Z dawnego wyposażenia ratusza zachowało się tylko kilka sztuk mebli klasycystycznych z lat 30 XIX w., które znajdują się w gabinecie burmistrza. Są to: kredens, biblioteczka, biurko i zegar.

Ulica Marszałka Piłsudskiego

Jest to główna ulica miasta prowadząca bezpośrednio do Rynku. Dziś potocznie zwana "skwierzyńskim deptakiem".

Ulica, przy której zachowało się najwięcej zabytkowych kamienic, choć jej historyczna zabudowa pochodzi dopiero z lat 20-30 XIX wieku. Poprzedni wygląd nie jest znany, gdyż większość zabudowań spłonęła w wielkim pożarze w 1821 r., który strawił południową i wschodnią część miasta.

W latach 70 XIX wieku właśnie ta ulica i Rynek jako jedyne oświetlone były lampami naftowymi przymocowanymi za pomocą żelaznych ramion do ścian domów. W 1907 r. za czasów burmistrza Hugo Scholza otrzymała oświetlenie elektryczne i chodniki.

Wielokrotnie zmieniano też nazwę ulicy:

- w XVIII w. - Richtstrase
- XIX - 1 poł. XX w. - Poststrasse
- lata 30/40 XX - Adolf Hitlerstrasse
- od 1945 - Marszałka Stalina
- po 1948 - Obrońców Stalingradu
- po 1956 - nieoficjalnie zwana Marszałka Żymierskiego
- od 1992 - Marszałka Piłsudskiego

Właśnie przy tej ulicy mieściła się żydowska synagoga.

Cech Rzemiosł

Kamienica położona jest w bezpośredniej bliskości ratusza, po południowo-wschodniej stronie, na rogu ulic Rynek i Dąbrowskiego.

Zbudował ją w 1856 r. bogaty niemiecki kupiec, choć już w 1910 r. przejął ją zegarmistrz a później piekarz. To właśnie ten właściciel przebudował wnętrze i urządził w budynku piekarnię i sklep. W 1945 r. piekarnia przejęta została przez Spółdzielnię PSS "Społem", która gospodarzyła w kamienicy do 1979 r. W 1980 r. umieszczono w nim biuro Cechu Rzemiosł. W 2001 roku odnowiono elewację budynku.

Budynek Nadleśnictwa

Został wzniesiony prawdopodobnie na przełomie XIX i XX wieku przez nieznanych budowniczych. Od początku swego istnienia należał do nadleśnictwa. Trudno jednoznacznie stwierdzić czy był główną siedzibą czy tylko budynkiem pomocniczym.

Dzisiaj przed budynkiem usytuowany jest niewielki ogród dendrologiczny, który jest nie tylko chlubą pracowników lasu, ale początkiem "Szlaku bobrów" na rzece Obrze.

Ośrodek Pomocy Społecznej

Budynek zbudowany został pod koniec XIX wieku i usytuowany poza pierwotnym układem urbanistycznym miasta. Być może jego powstanie wiąże się bezpośrednio z ewangelicką szkołą powszechną, która powstała w 1896 r. i mieściła się opodal. Wedle przypuszczeń, mogło mieścić się w nim mieszkanie dyrektora szkoły.

Po II wojnie budynek wykorzystywany był jako przychodnia zdrowia później jako żłobek. W 1995 r. po remoncie zorganizowano w nim Ośrodek Pomocy Społecznej. Od 1998 r. swoją siedzibę znalazł w nim też Uniwersytet III Wieku.

Budynek Poczty

Wzniesiony został w 1888 r. za czasów burmistrza Hugo Mullera w stylu neogotyckim charakterystycznym dla obiektów użyteczności publicznej.

W 1945 r. budynek został wypalony od wewnątrz, dlatego też poczta zorganizowana została w sąsiednim budynku. Po odbudowaniu gmachu, urząd pocztowy przeniesiono w 1950 r. do dawnej siedziby, w której mieści się do dziś.

Willa -ul. 2 Lutego

To typowa willa fabrykancka zbudowana ok.1910 r. przez właściciela Augusta Klemmanna -mistrza murarskiego i ciecielskiego. Willa wykazuje cechy modernistyczne ze stylowymi zapożyczeniami. Do 1945 r. budynek pełnił funkcje mieszkalne i prawdopodobnie po części administracyjne, gdyż A. Klemmann był od 1880 r. właścicielem sąsiedniego tartaku.

Po wojnie tartak został zniszczony natomiast willę przejął komitet partyjny i milicja. W latach 70-90 mieściła się tu Przychodnia Zdrowia.

Przez kilka lat budynek stał pusty i niszczał. Obecnie nowy właściciel stara się przywrócić zabytkowej willi dawną świetność.

Willa - ul. Mostowa

Trudno ustalić datę powstania obiektu ze względu na brak materiałów źródłowych, które zaginęły podczas wojny. Prawdopodobnie powstał w latach 20-30 XX wieku i nie był budynkiem mieszkalnym. Służył natomiast mieszkańcom Skwierzyny jako obiekt rozrywkowy zwany Strandschlossen. Tutaj mieściły się hotel, restauracja, letnia kawiarnia. Tutaj urządzano wieczorki taneczne, na które schodziło się pół miasta.

Do budynku wchodziło się niemal wprost z mostu przez ceglaną bramę.

Po wojnie dom przejęły Skwierzyńskie Fabryki Mebli i odtąd nazwano go"Drzewiarzem" choć funkcje rekreacyjne zostały zachowane. W roku 1981 w budynku umieszczono przedszkole zakładowe GFM, jednak na skutek zmian politycznych i trudności finansowych Fabryki władze miasta odkupiły "Drzewiarz".

Następnie budynek wykupił od miasta skwierzyński biznesmen Kazimierz Witek, odrestaurował go i przywrócił dawną funkcję hotelowo-rekreacyjną.
Obecnie mieści się w nim Hotel-Restauracja "Dom nad Rzeką".